Arwain ysgolion Pob Oed – yn debyg neu'n wahanol?

Arwain ysgolion Pob Oed – yn debyg neu'n wahanol?

Alma Harris a Michelle Jones.

Cyflwyniad

Mewn llawer o wledydd, mae’r syniad o ysgol drwyddo yn gymharol anghyfarwydd, gan fod addysg yn tueddu i ddilyn y rhaniad traddodiadol rhwng ysgolion cynradd/elfennol ac ysgolion uwchradd/uwch. Ac eto, mewn rhai systemau addysg, mae’r syniad o addysg drwyddo yn ennill momentwm am ystod eang o resymau, gan gynnwys mwy o effeithlonrwydd cost ac absenoldeb cyfnodau pontio penodol a all darfu ar fyfyrwyr (Symonds). Dyfynnu2015). Mae gallu cyflawni mwy o effeithiolrwydd cost trwy rannu adnoddau mewn amrywiaeth o ffyrdd yn gryfder canfyddedig mewn ysgol Ddilynol. Yn ddiamau, mae arbedion maint y gellir eu cyflawni trwy gyfuno cyfnodau ac adnoddau h.y. darparu cyfleusterau staff, arlwyo, atgyweirio a chynnal a chadw, iechyd a diogelwch, ac ati.

Yn y bôn, mae ysgolion trwyddo neu Ysgolion Pob Oed, fel y’u gelwir mewn rhai systemau, yn cyfuno o leiaf cyfnodau addysg cynradd ac uwchradd, a gallant hefyd ymgorffori dosbarthiadau meithrin a chweched dosbarth o fewn un sefydliad trosfwaol. Mae hon yn un ysgol sy'n cynnwys y cyfan neu'r cyfnodau lluosog o addysg a oruchwylir gan un corff llywodraethu. Mae ysgol drwyddo yn aml yn meddiannu un safle neu bydd wedi ymuno â'i champysau ysgol a oedd ar wahân yn flaenorol yn un.

Mae gweithio mewn sefydliad trwyddo yn rhoi cyfle unigryw i wneud newidiadau sylweddol i barhad, dilyniant a pherthnasedd y cwricwlwm. Gall ysgol drwyddo hefyd ddarparu cyfleoedd i gyfoethogi pob agwedd ar ddatblygiad cymunedol, o fewn a thu hwnt i ffiniau’r ysgol.

Mae addysg drwyddo yn fodel a adlewyrchir yn fwyaf clir yn y sector ysgolion rhyngwladol lle mae cyfuno cyfnodau yn ffordd sefydledig o weithio. Mae'r llenyddiaeth ar ysgolion rhyngwladol yn ymwneud yn bennaf â disgrifio a dadansoddi'r strwythurau, prosesau ac arferion a adlewyrchir mewn ysgolion rhyngwladol. Fodd bynnag, nid oes gan y sylfaen ymchwil hon fàs critigol o astudiaethau empirig cadarn sy'n ei gwneud yn anodd llywio'r llenyddiaeth. Tra bod rhai awduron yn cyffwrdd ag arweinyddiaeth ysgolion rhyngwladol (Cravens Dyfynnu2018), nid yw’r sylfaen dystiolaeth bresennol ar y pwnc hwn yn helaeth nac yn derfynol.

Y tu allan i’r sector ysgolion rhyngwladol, mae’r model addysg cydgysylltiedig hwn wedi’i fabwysiadu gan lawer o wledydd, i raddau gwahanol. Yng Ngwlad yr Iâ, mae pob ysgol yn gweithredu ar sail pob oed ac yn Sbaen mae mwy o ysgolion trwyddo yn cael eu sefydlu ar hyn o bryd.

Mae model addysg gydol oes hefyd yn cael ei adlewyrchu yn Lloegr gydag Academïau Cyfoes (Hodgson Dyfynnu2011) ac yn gynyddol, mae niferoedd cynyddol o ysgolion Pob Oed yng NghymruTroednodyn1 sydd wedi ysgogi dau brosiect ymchwil mawr, cyfoes.Troednodyn2

Yn fwyaf nodweddiadol, mewn ysgolion trwyddo

  • Mae plant yn dilyn yr un daith addysgol/pedagogaidd a gynigir gan yr ysgol, dros amser.

  • Mae athrawon yn adnabod disgyblion dros gyfnod hwy, gan gynnig mwy o sefydlogrwydd a chyfleoedd dysgu mwy personol i bobl ifanc.

  • Nid oes unrhyw gyfnodau pontio aflonyddgar i ddysgwyr, felly caiff y pryder sy’n gysylltiedig â’r pontio ei ddileu.

  • Mae gan ddisgyblion oed cynradd fynediad i gyfleusterau pwnc arbenigol o'r radd flaenaf a ddefnyddir gan ysgolion uwchradd e.e. labordai gwyddoniaeth, neuaddau chwaraeon.

  • Mae arbenigwyr cynradd ac uwchradd yn cydweithio ac mae addysgu ar draws cyfnodau sy'n cynnig cyfleoedd ar gyfer dysgu a thwf proffesiynol cyfoethog.

  • Gall disgyblion uwchradd fentora a chefnogi disgyblion oed cynradd yn yr un ysgol.

  • Mae cysylltiadau â'r gymuned yn ddyfnach oherwydd bod plant yn aros mewn un ysgol, felly mae cysylltiadau â rhieni, teuluoedd a gofalwyr yn dod yn sefydledig iawn.

  • Mae timau arwain yn tueddu i adlewyrchu cymysgedd o arbenigedd sy'n cwmpasu pob cam neu gyfnod dysgu.

Fel y nodwyd yn gynharach, mae’r sylfaen ymchwil ar ysgolion trwyddo yn amrywiol ac eang, felly mae tystiolaeth am yr arferion arweinyddiaeth mewn ysgolion o’r fath yn parhau i fod yn dameidiog.

Arwain Ysgolion Trwyddo

O ran arweinyddiaeth ysgolion Trwyddo, y cwestiwn yw a yw modelau ac arferion arweinyddiaeth ysgolion yn debyg neu’n wahanol? Er bod hwn yn ymddangos yn gwestiwn syml i'w ofyn, nid yw'r dystiolaeth ryngwladol yn rhoi ateb clir na diamwys yn hawdd. Yn llythrennol, mae nifer llethol o astudiaethau ymchwil sy’n canolbwyntio ar arweinwyr naill ai mewn ysgolion cynradd neu uwchradd, i raddau amrywiol, o ansawdd amrywiol, mewn gwahanol wledydd.

Mewn cymhariaeth, prin iawn yw astudiaethau dibynadwy o arweinwyr mewn ysgolion trwyddo, a ysgrifennwyd yn Saesneg. Cydnabyddir yn llawn y gallai fod llenyddiaeth gudd am arwain ysgolion trwyddo, wedi’i hysgrifennu mewn ieithoedd eraill, ond tuedda’r adroddiadau am arwain ysgolion trwyddo, trwy gyfrwng y Saesneg, fod yn brin. Lle maent yn bodoli, mae cyfrifon o'r fath yn tueddu i fod mor rhwymedig eu cyd-destun fel bod unrhyw gyffredinoli yn amhosibl.

Felly, oes angen poeni am arweinyddiaeth mewn lleoliadau o'r fath o gwbl? Nad yw'r llenyddiaeth arweinyddiaeth ysgol helaeth yn berthnasol i bob arweinydd ysgol ac felly, yn cwmpasu pob ystyriaeth? I raddau, mae hyn yn wir gan fod y dystiolaeth ar arweinyddiaeth ysgol yn gadarn ac yn gadarnhaol i raddau helaeth. Er enghraifft, mae’r sylfaen wybodaeth ar arweinyddiaeth ysgol wedi’i chrynhoi i ‘7 Hawliad Cryf’, sy’n tanlinellu’n empirig arferion, modelau a chamau gweithredu effeithiol ar gyfer arweinyddiaeth ysgolion (Leithwood, Harris a Hopkins Enwi2020). Ac eto, mae corff o dystiolaeth hefyd sy’n arwydd o bwysigrwydd arweinyddiaeth sy’n ymateb i’r cyd-destun a’r angen i arweinwyr addasu eu harferion i anghenion penodol yr ysgol, ei chymuned, ei myfyrwyr (Fancera). Enwi2022). Felly, a yw arwain ysgol drwyddo, yn debyg neu'n wahanol?

Mae edrych ar y dystiolaeth sydd ar gael ar ysgolion trwyddo, yn tanlinellu rhai o’r heriau penodol y mae arweinwyr ysgol yn eu hwynebu. Er enghraifft, mae'n her arwain ysgol fawr, gymhleth gyda chyfnodau dysgu gwahanol gyda gofynion a blaenoriaethau sy'n cystadlu â'i gilydd. Mae’n arferol bod gan bob ysgol drwyddo dîm arwain estynedig, dim ond i ymdrin ag ehangder a dyfnder y materion sy’n codi. Weithiau ceir Pennaeth Gweithredol, sy’n goruchwylio’r holl weithrediad gyda thîm arweinyddiaeth estynedig sydd â chyfrifoldebau arwain penodol ar draws y cyfnodau gwahanol.

Mewn ysgolion trwyddo, mae hefyd yn bosibl dod o hyd i strwythur arweinyddiaeth mwy traddodiadol o benaethiaid, dirprwy benaethiaid a phenaethiaid cynorthwyol sy'n cymryd cyfrifoldeb am wahanol rannau o'r gwaith. I grynhoi, mae’r modelau arweinyddiaeth yn amrywio mewn ysgolion trwyddo yn ôl graddfa, angen, cyd-destun a strwythur.

I bennaeth ysgol drwyddo, mae hefyd yn her arwain cydweithwyr sydd ag arbenigedd mewn cyfnod lle nad oes ganddynt lawer o brofiad neu gynefindra. Anaml y mae gan benaethiaid mewn ysgolion uwchradd brofiad sylweddol o arweinyddiaethh cynradd (ac i’r gwrthwyneb). Ar gyfer staff sy’n ymuno ag ysgol drwyddo, boed â chefndir cynradd neu uwchradd, mae ymdeimlad anochel o golled wrth symud o ysgol lle’r oedd eu harbenigedd yn gyson ac yn cael ei rannu, i leoliad ysgol anghyfarwydd mwy, mwy amrywiol, lle bydd gofyn addysgu ar draws cyfnodau am y tro cyntaf.

Ar gyfer arweinwyr ysgolion trwyddo, prin iawn yw eu paratoadau ar gyfer y rôl yn aml, gan y tybir bod arweinydd ysgol effeithiol yn arweinydd ysgol effeithiol, waeth beth fo’r cyd-destun. Er bod hyn yn wir i raddau, gall y newid gêr sydd ei angen i arwain ysgol drwyddo fod yn eithaf dramatig a gall maint yr her fod yn enfawr, os nad yn llethol, mewn rhai achosion.

Byddai’r newid gêr hwn yn awgrymu’r angen am raglenni dysgu neu ddatblygu proffesiynol pwrpasol, rhywfaint o fentora a chymorth, a pheth amser paratoi penodol ar gyfer rôl arwain sydd wedi newid mor sylweddol. Er y gallai’r sgiliau neu’r gofynion arweinyddiaeth fod yr un fath mewn ysgolion trwyddo, ag ar gyfer unrhyw ysgol arall, mae’r gofynion arweinyddiaeth yn sicr yn dra gwahanol.

Wrth i fwy o ysgolion trwyddo ymuno â thirwedd addysgol gwahanol wledydd ac wrth i fwy o arweinwyr trwyddo ddod i’r amlwg, byddai’n ymddangos yn briodol ac yn angenrheidiol gofyn a oes digon o waith paratoi, datblygu a chymorth i’r rhai sy’n arwain ysgolion trwyddo. Byddai hefyd yn ymddangos yn hanfodol bwysig bod ymchwil gyfoes yn cael ei wneud ar arweinyddiaeth mewn lleoliadau trwyddo fel bod corff o dystiolaeth gadarn a dibynadwy yn cael ei sefydlu i lywio canllawiau a chymorth o’r fath. Mae’n rhyfeddol bod cymaint yn cael ei ofyn a’i ddisgwyl gan arweinwyr mewn ysgolion trwyddo, ac eto mae’r ymchwil ar y ffurf hon neu’r brand hwn o arweinyddiaeth mor druenus o annigonol.

Rydym i gyd yn gyfarwydd ag erthyglau sy’n gorffen gydag ymbil am fwy o ymchwil ar bwnc ond yn achos arweinyddiaeth mewn ysgolion trwyddo, mae’r ple hwn yn hollbwysig ac yn fater brys. Yn syml, ni wyddom sut ac ym mha ffyrdd neu a yw arweinyddiaeth mewn ysgolion trwyddo, yn debyg neu'n wahanol i arwain unrhyw fath arall o ysgol.

Mae hepgoriad o’r fath yn sylfaen wybodaeth arweinyddiaeth yn golygu, yn ddiofyn yn hytrach na dylunio, bod datblygiad, cymorth a hyfforddiant targedig ar goll ar hyn o bryd ar gyfer y rhai sy’n arwain ysgolion trwyddo neu’n dyheu am y rôl hon fel arweinydd ysgol. O ystyried bod y gofynion a roddir ar arweinwyr ysgolion trwyddo mor helaeth, mae’n rhyfedd bod cyn lleied yn hysbys am ddimensiynau’r rôl arweinyddiaeth hon ar waith. Yn ddiamau, mae angen mwy o ymchwil. Dylai'r rhai sy'n gyfrifol am arwain ysgolion trwyddo ddisgwyl mwy ac yn gwbl onest, haeddu mwy.

Nodiadau

2 Prosiect a ariennir gan Lywodraeth Cymru ar Ysgolion Pob Oed a phrosiect a ariennir gan ERASMUS a mwy ar Ysgolion Pob Oed

Cyfeiriadau

  1. Cravens, X. 2018. “Arweinyddiaeth Ysgolion mewn Ysgolion Rhyngwladol : Safbwyntiau ac Arferion.” Cylchgrawn Addysg Peabody 93(5):584–588.
  2. Fancera, S. 2022. “Rôl Cyd-destun ar Bontio Arweinyddiaeth: Adeiladu i Arweinyddiaeth ar Lefel Ardal.” Cylchgrawn Arweinyddiaeth Sefydliadol ac Addysgol 7(2):5.
  3. Hodgson, G. 2011. Creu Hinsawdd o Atebolrwydd Deallus mewn Academïau Drwyddi draw, Coleg Cenedlaethol Arwain Ysgolion. https://core.ac.uk/download/pdf/4159391.pdf.
  4. Leithwood, K, A Harris, a D Hopkins. 2020. “Saith Hawl Cryf am.” Ailystyried Arweinyddiaeth Ysgol Llwyddiannus. Arweinyddiaeth a Rheolaeth Ysgolion 40: 5-22. https://doi.org/https://doi.org/10.1080/13632434.2019.1596077.
  5. Symonds, J. 2015 . Deall Pontio Ysgol: Beth Sy'n Digwydd i Blant a Sut i'w Helpu. Abingdon: Routledge.

Arwain Ysgolion Trwyddo

Arwain ysgolion trwyddo - yn debyg neu'n wahanol

Diolchiadau

Alma Harris, Michelle Jones

Ysgolion sydd wedi'u cynnwys yn y prosiect:

Ysgolion Pob Oed

AWDURON

Prifysgol Abertawe

Sylwadau ar gau.
Hysbysiadau HYSBYSIAD
Fforwm Ysgolion Pob Oed yn croesawu Ysgol Bro Caereinion yn gynnes i'n fforwm.
GWELD POPETH
Cyfarfodydd i ddod
Mis Hydref 2024
Ni chafwyd hyd i ddigwyddiad!
English English Cymraeg Cymraeg